Pūnaha Hīhīrōa me te Hau Tāwhai: Whakamāngai i te Rerekētanga o te Rākau Hiko o Filipīna

I tē wā o mua, i whakapā mai tēnei kiritaki mai i te tāone o Baguio, i te Pilipina. I tātai i tēnei kiritaki i tēnei pūkoro hua o ngā rākau pūmahara hāngā 5-20kw me tana hiahia ki tēnei whakamātautau pūmahara katoa i te hāngā hiko me ngā pūmahara.

I kōrero mai tēnei kiritaki ki a mātou ko tana whānau e whakamahi ana i te hiko wāhi (single-phase) o te tāone, engari he rerekē te hiko o tēnei wāhi ā, he nui ngā wā o te hinga o te hiko. Ko te whakamātautau o te hiko i tēnei wā i tēnei wāhi he 10-15kwh i ia rā.

He roa ngā rā o te mārama i Baguio i tēnei tau katoa, engari he iti te hau i tēnei wāhi. I muri i tēnei whakamātautau i ngā rā o te mārama me ngā rā o te hau, i whakamahinga mātou i tēnei: rangahau whakamahana o te rā me te marangai ngā pāpā o te mārama hei rākau matua mō te hāngā hiko, ā, ngā pāpā o te hau hei rākau tāwhai. Ko te huinga katoa o ngā rākau he ngā pāpā o te mārama, ngā pāpā o te hau tuawhā, te kaitohutohu, te kaitohutohu hiko kāore i tēnei rākau, me ngā pūmahara hiko o te lithium, e whakamahinga ana i te 15 kwh o te hiko i ia rā, e whakamātautau ana i te hiko i tēnei wāhi i tēnei wā.

I tō mātou whakamārama i te kiritaki, i mātua whakamātautia ngā āhuatanga o tana whakamāhi, te pūmau o te rākau hiko, te whakamāhi hiko i te rā, me ngā whare e whakamāhi ana. Ka whakapā mai anō mātou ki tana wāhi noho kia whakamātautia ngā rākau āhua, ā, i tāwhai hoki te kōpū whakamāhi o te whānui hiko hei whakamārama mō te kiritaki. I muri i te whakamātautanga i ngā āhuatanga o Baguio, ka tukua he whakamātautanga ā-taumata mō te pūnaha hiko mātātoko me te hiko hau, kia whakamāramatia ai te whakamāhi o ngā rākau.

I tēnei tāone maunga, pērā i Baguio i te Pilipīni, he nui ngā whare e whai ana i te raru o te hāngā hauāhā o te hiko. Kāore te hoko i ngā pānēra wāhi mātātoko, i ngā turangā hauāhā rānei, e whai ana i te whakamātau pai ki ngā whakamātau hiko kāore i tātai: kāore ngā pānēra wāhi mātātoko e whai ana i te hiko i ngā rā ua tonu, ā, kāore ngā turangā hauāhā e whai ana i te hiko i ngā wā iti o te hau. He rāhui hiko wāhi mātātoko me ngā turangā hauāhā e whai ana i te hiko i tēnei tau katoa, i tāwhai hoki ngā pūhiko hiko hei whakamātau i ngā hiko kōpae, e whai ana i te whakamātau kia tūtahi i ngā whakamātau hiko. Ka whai tēnei rāhui i ngā hāngā hiko o ngā whare maha, mai i ngā whare iti ki ngā whare nui.

I tēnei wā i tātai ai i te katoa o te rangahau whakamahana o te rā me te marangai i te otinga i whakaritea e mātou, ka whakahoki mai tēnei kiritaki me tuku ia i te wā mō te pūkete me te tirotiro i ngā taipitopito katoa i mua i te whakatau. Whai muri i ngā kōrero maha me te whakaoti i ngā take katoa a te kiritaki, i whiriwhiria e te kiritaki tā mātou otinga. I korero mai ia ki a mātou i tino whakarite tēnei rongoā i te pūngao o te hiko o tōna whare, ā, i tumanako ia kia tuku wawe mai mātou.

Ka taea hoki e tēnei kōrero te whakaatu he uaua ki ngā taputapu pūngao paerewa whānui te hāngai ki te tūturu o ngā kaiwhakamahi kāinga; i te taha o te whakamarama me te taiao hau o te rohe hei whakarite i te pūnaha rerenga motuhake, ka taea e ia te hāngai tika ki ngā hiahia hiko tūturu o ia whānau.

Mēnā e noho ana koe i tētahi wāhi e kore e pumau te whatunga hiko a te taone, pēnei i te Philippines, ā, e hiahia ana koe ki tētahi mahere tuku hiko ā-whare, ka taea e mātou te whakarite i te pūnaha hiko o te rā me te hau, e whakanohoia ana ki ngā kaiwhakahaere, ngā pūtahuri me ngā